Historia tradycji starokatolickiej i autokefalicznego katolicyzmu w zarysie.

 

Choć termin starokatolicki po raz pierwszy pojawił się w użyciu w 1853 roku do określenia katolików w Utrechcie (Holandia), większość historyków datuje współczesny nurt starokatolicyzmu na lata 1870 i późniejsze.

Należy jednak upatrywać początków wydzielenia się ruchu starokatolickiego lub w szerszym spojrzeniu autokefalicznego (niezależnego od zwierzchnictwa Rzymu) katolicyzmu już w roku 1702, gdy papież usunął arcybiskupa Piotra Codde z urzędu z uwagi na niepodpisanie oficjalnego potępienia Jansenizmu. Kościół w Holandii nie zaakceptował tej decyzji i abp Codde kontynuował swoją posługę, aż do swojej śmierci w 1710. Choć u początku tej niezależności stały różnice dotyczące Jansenizmu, to jednak w dalsze lata pokazały, iż kwestia ta tak naprawdę dotyczyła niezależności lokalnych władz kościelnych od władzy centralnej.

W kolejnych latach postacią znaczącą był francuski biskup misyjny Dominik-Maria Varlet, który m.in. konsekrował dla Kościoła w Holandii biskupa Korneliusza Steenhovena w roku 1742, który można uznać za oficjalny początek Katolickiego Kościoła Holandii, który kierowany przez arcybiskupa Utrechtu istnieje do dzisiaj.

 

Po Soborze Watykańskim I w 1870, pewna liczba austriackich, szwajcarskich i niemieckich katolików odrzuciła deklarację o nieomylności papieża i rozpoczęła tworzenie własnych kościołów, niepodległych papieżowi. Te kościoły były wspierane przez Starokatolickiego Biskupa Utrechtu, który ordynował ich księży i biskupów. Później kościoły te połączyły się bardziej formalnie pod nazwą Kościołów Unii Utrechckiej.

Autokefaliczny katolicyzm (zwany też sakramentalnym) swój właściwy początek miał z kolei w Wielkiej Brytanii w 1908 rok kiedy Arnold Harris Matthew (wcześniej prezbiter w Kościele rzymsko-katolickim, następnie anglikańskim) został wyświęcony na biskupa przez arcybiskupa Gerardusa Gula ze Starokatolickiego Kościoła Holandii. W roku 1896 papież ogłosił, że Kościół Anglii nie posiada już ważnej sukcesji apostolskiej. Unia Utrechcka była w tym czasie nastawiona bardzo misyjnie, spodziewając się również, że wielu księży będzie chciało opuścić Kościół Anglikański po deklaracji papieża Leona XIII w roku 1896, że święcenia anglikańskie są nieważne. Matthew wierzył, że starokatolicyzm będzie schronieniem dla tej części duchownych, która ceniła sobie swoje miejsce w tradycji katolickiej, ale masowa konwersja nie nastąpiła.

 

Zanim bp Matthew oddzielił się od Unii Utrechckiej ordynował kilku nowych biskupów i księży, z których powstały nowe kościoły (np. Liberalny Kościół Katolicki). Warto zauważyć, iż u podstaw rozstania bp Matthew z Unią Utrechcką leżały te same powody, które oddzieliły Utrecht od Rzymu - a więc zależność lokalnych jurysdykcji biskupich od władzy centralnej.

Bp Matthew jest w pewnym sensie ojcem wielu autokefalicznych wspólnot, które poprzez przekazaną przez niego sukcesję apostolską pojawiły się zarówno w Wielkiej Brytanii jak i w Stanach Zjednoczonych.

Jednak autokefaliczny katolicyzm swoją historię zawdzięcza nie tylko Kościołowi Holandii poprzez bp Matthew, ale także Syryjskiemu Kościołowi Prawosławnemu, poprzez dwóch misjonarzy Julesa Ferrette oraz Rene Vilatte.

Jules Ferrette był rzymskokatolickim prezbiterem, konsekrowanym na biskupa w roku 1866 przez Moutrana Boutrosa, syryjsko-prawosławnego biskupa Emesy, z misją dla Wielkiej Brytanii. Choć w swoim życiu nie dane mu było zobaczyć owoców swojej misji, z pewnością dziś cieszy się, dla jak wielu autokefalicznych katolików jest swojego rodzaju duchowym ojcem.

Joseph Rene Vilatte, starokatolicki ksiądz, jest uważany za pioniera ruchu niezależnego katolicyzmu w Stanach Zjednoczonych. Również w jego wypadku pojawił sie problem jurysdykcyjny, gdy Kościół Episkopalny w Stanach Zjednoczonych próbował narzucić swoje zwierzchnictwo nad jego misjami. W 1892 wyjechał do Indii, gdzie został wyświęcony na biskupa przez pozostającego w jedności ze wspomnianym już Kościołem Prawosławnym w Syrii, będącego w Cejlonie, bpa Juliusa I (Antonia Alvareza). Warto tu wspomnieć o konsekrowanym na biskupa przez Vilatte'a byłym prezbiterze Kościoła episkopalnego Goerge'a Alexandra McGuire, który opuścił episkopalian z uwagi na problemy rasowe i założył, istniejący do dzisiaj, Afrykański Kościół Prawosławny w Stanach Zjednoczonych.

W naszej tradycji znajdują się także duchowni, którzy są dla nas wzorem do naśladowania, na wspomnienie których moglibyśmy powiedzieć "santo subito!".

Pierwszym niech będzie Ulric Vernon Herford, biskup który zasłynął swoim ogromnym poświęceniem nie tylko dla lokalnych wspólnot ale także krzewiąc ideę pacyfizmu, praw zwierząt i szerokiego spektrum spraw społecznych. Zapamiętany został jako biskup podróżujący na rowerze po Oxfordzie, promujący dobro dla wszelkiego stworzenia. NAwet jemu nieprzychylni doceniali jego delikatność i szczerość.

Innym przykładem, uważanym za świętego w niektórych autokefalicznych jurysdykcjach, niech będzie Aftimios Ofiesh, syryjski ksiądz, konsekrowany na biskupa przez Kościół Rosji, z powołaniem do stworzenia w pełni amerykańskiego, anglojęzycznego Kościoła Prawosławnego. W obawie przed irytacją Kościoła episkopalnego, który bardzo niechętnie przyjął wiadomość o powstawaniu Kościoła prawosławnego w Stanach Zjednoczonych, Cerkiew Rosyjska wycofała swoje poparcie dla Aftimiosa w roku 1929. Mimo to pracował niestrudzenie na rzecz tej amerykańskiej misji, która przetrwała do dnia dzisiejszego w postaci wielu wspólnot.

Warto pamiętać, iż niektóre jurysdykcje autokefaliczne swoje korzenie posiadają także w linii anglikańskiej lub bezpośrednio w linii rzymskokatolickiej.

Przykłady kościołów tradycji autokefalicznego katolicyzmu.

  • Reformowany Kościół Episkopalny (REC), w tradycji anglikańskiej, ewangelikalny w swoim duchu, jednak zachowujący ważną sukcesję apostolską i kładący nacisk na wierność tradycji apostolskiej swoje początki miał w roku 1873 a istnieje do dzisiaj.

  • Czechosłowacki Kościół Husycki - mający swoje początki ok. roku 1920, zachowujący sukcesję apostolską, modernistyczny Kościół, posiadający ok 300 wspólnot na terenie Czech i Słowacji.

  • Brazylijski Katolicki Kościół Apostolski – powstał w roku 1945, kierowany wtedy przez rzymskokatolickiego biskupa Carlosa Duarte Costa, który nie zgadzał się z ówczesną polityką Watykanu oraz wyrażał potrzebę zniesienia celibatu, akceptacji rozwodów oraz wybierania biskupów przez wiernych. Władze brazylijskie wymusiły na tym Kościele obowiązek noszenia szarych sutann i opracowania własnej liturgii by móc odróżnić ich od rzymskich katolików. Obecnie składa się z 39 diecezji i ma około 500000 członków.

  • Katolicki Kościół Antiochii w Stanach Zjednoczonych – nawiązuje do tradycji Syryjskiego Kościoła Ortodoksyjnego oraz Ortodoksyjnego Kościoła Indii.

  • Apostolski Kościół Katolicki w Stanach Zjednoczonych – założony w 1949 roku, niewielki kościół składający się z ok. 10 parafii.

  • W Polsce za przykład chcemy podać :

    • Kościół Starokatolicki Mariawitów, który odłączył się od Rzymskokatolickiego w roku 1906, z powodu braku akceptacji ówczesnej hierarchii dla działalności Zgromadzenia Kapłanów Mariawitów, utworzonego na skutek objawienia św. Marii Franciszki Kozłowskiej (również wspominanej jako świętej w naszym kalendarzu liturgicznym). 

    • Reformowany Kościół Katolicki - będący częścią Ecumenical Catholic Communion Kościół tradycji starokatolickiej.

 

Powyższe Kościoły stanowią tylko kilka przykładów, trudno jest ustalić dokładną liczbę autokefalicznych Kościołów katolickich. Istnieją natomiast różne instytucje zrzeszające je, a między niektórymi istnieją oficjalne interkomunie.

Wszystkie natomiast łączy katolicka tradycja i często podobne spojrzenie na obecne społeczne i kulturowe problemy. Są też takie, które nie chcą lub unikają zaklasyfikowania do tej grupy kościołów z uwagi na nieprecyzyjność określenia 'niezależny' i występujące kontrowersje.

Wszystkie te kościoły mają najczęściej ustrój episkopalny i identyfikują się jako kościoły sakramentalne (tak jak kościoły Rzymski, Prawosławny, Syryjski czy tzw. high-church w Kościele Anglikańskim). Wszystkie przyjmują także Kredo Nicejskie, ale jego interpretacje mogą się czasem różnić.

Czasem niektóre z tych kościołów różnią się co do stanowisk na temat ordynacji kobiet, homoseksualizmu, antykoncepcji, aborcji, eutanazji czy rozwodów.

Również doktryny mogą być odmienne od bardzo konserwatywnych po zbliżone do poglądów teozofii.

 

Zarys historii naszej jurysdykcji - ECC UK

 

Autokefaliczna katolicka jurysdykcja pod nazwą Zjednoczonego Ekumenicznego Kościóła Katolickiego (The United Ecumenical Catholic Church) został powołana w 2001 roku przez Biskupa Terry'ego Flynna i innych biskupów jako inkluzywna i otwarta na każdego wspólnota kościelna będąca częścią Jednego Świętego Powszechnego i Apostolskiego Kościoła założonego na fundamencie apostołów przez Jezusa Chrystusa i będącego siostrzaną wspólnotą dla Ekumenicznego Kościoła Katolickiego w Australii.

Biskup Terry studiował teologię i filozofię w English College w Valladolid w Hiszpanii gdzie został ordynowany na diakona. Różniej został wyświęcony na prezbitera w rzymskokatolickiej diecezji Cardiff w lipcu 1976 roku. Sakrę biskupią przyjął już po opuszczeniu rzymskokatolickiej jurysdykcji, z rąk arcybiskupa Bruce'a Simpsona oraz asystujących mu czterech innych biskupów 28 września 2001 roku. W latach 2001 – 2016 zarządzał diecezją UECC w Wielkiej Brytanii oraz stał na czele Prowincji Europejskiej Kościoła. W 2016 roku ustąpił z funkcji biskupa diecezjalnego, a w wyborach wyłoniony został biskup-elekt Paul Miles-Knight. Biskup Terry Flynn pozostawał jednak metropolitą i swoją opieką obejmował całą Prowincję Europejską.

ZEKK składał się do roku 2016 z diecezji w Wielkiej Brytanii, Polsce, Afryce, Azjii i Australii. 2 grudnia 2016 Rada Metropolitów, zgodnie z prawem kanonicznym UECC podjęła decyzję o rozwiązaniu obecnych struktur skutkiem czego każda diecezja stała się w pełni autokefaliczną katolicką jurysdykcją. Nadal jednak wszystkie wspólnoty należące do dawnych diecezji a obecnie niezależnych jurysdykcji pozostają ze sobą w pełnej interkomunii.

Od 2 grudnia 2016 nasza jurysdykcja nosi nazwę Ekumeniczny Kościół Katolicki w Wielkiej Brytanii (Ecumenical Catholic Church UK - ECC UK).

 

Zgromadzenie Braci Miłosiernej Miłości Bożej podjęło decyzję o pozostaniu w jurysdykcji bp Paula Miles-Knight'a z Wielkiej Brytanii, jednocześnie reprezentując ją ECC-UK w Polsce.

Więcej informacji na temat misji naszego Kościoła, parafii, zgromadzeń zakonnych i misji, a także informacje o sakramentach dostępne jest w kolejnych zakładkach - zapraszamy do lektury!

Ekumeniczny Kościół Katolicki cieszy się nieprzerwaną sukcesją apostolską.

Większość kościołów tradycji sakramentalnej uważa za ważną posiadaną sukcesję apostolską i jest w stanie wykazać ciągłość linii aż do apostołów. Nie inaczej jest w przypadku naszych biskupów.

 

Niektórzy rzymskokatoliccy teologowie twierdzą natomiast, że takie spojrzenie jest czysto mechaniczne i święcenia poza Kościołem Rzymskim tracą ważność.

Natomiast, sam Kościół Rzymskokatolicki w niektórych dokumentach uznaje ważność niektórych święceń i sakramentów sprawowanych poza swoją komunią, natomiast uznaje je za niegodne lub wbrew prawu. Są to jednak określenia i dyskusje o charakterze prawnym i dotyczą przepisów Kościoła Rzymskokatolickiego ustanowionych przez nią samą, a nie pochodzących bezpośrednio od Jezusa i jako takie nie mają zastosowania wobec tych, którzy do niego nie należą. Innymi słowy biskup czy kapłan wyświęcony poza Kościołem rzymskokatolickim nie będzie uznany przez Kościół Rzymskokatolicki co nie oznacza, że nie jest on rzeczywiście biskupem według tradycji chrześcijańskiej.

Linie sukcesji apostolskiej (uproszczony schemat jurysdykcyjny)

 

© 2023 by Nature Org. Proudly created with Wix.com

This site was designed with the
.com
website builder. Create your website today.
Start Now